వరంగల్ మట్టెవాడలో 1932 డిసెంబరు 28న జన్మించిన నేరెళ్ళ వేణుమాధవ్ తెలుగు మిమిక్రీ కళకు ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు తెచ్చిన ఘనుడు. ధ్వన్యనుకరణ సామ్రాట్గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన 2018 జూన్ 19న 85 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. ఈ రోజు 94వ జయంతి సందర్భంగా greaterwarangal.com పాఠకుల కోసం ఆయన జీవిత విశేషాలను తెలియజేస్తున్నాము.
బాల్యం & విద్య
వరంగల్ పట్టణం లోని మట్టెవాడలో ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త శ్రీహరి, శ్రీలక్ష్మి దంపతుల 12వ సంతానంగా జన్మించారు. తండ్రి ఆరు భాషల్లో పండితుడు, సాహిత్య ప్రేమికుడు కావడం వల్ల ఇంట్లో పెరిగిన సాహితీ వాతావరణం వేణుమాధవ్ పై ప్రభావం చూపింది. 8 ఏళ్ల వయసులో అక్షరాభ్యాసం ప్రారంభించి, 1950లో మెట్రికులేషన్ పూర్తి చేసి వరంగల్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ కాలేజీలో చేరారు. కాలేజు ప్రిన్సిపల్ బారు వెంకటరామనర్సు ఆయన ప్రతిభను గుర్తించి స్కాలర్షిప్లు ఇచ్చి ప్రోత్సహించారు.
మిమిక్రీ ప్రస్థానం
1947లో 16 ఏళ్ల వయసులో మిమిక్రీ ప్రదర్శనలు ప్రారంబించారు. చిత్తూరు నాగయ్య, వేమూరు గగ్గయ్యల పాటలు, సినిమా సన్నివేశాలను యథాతథంగా అనుకరించడంతో ప్రారంభమైంది. తెలుగు, హిందీ, ఇంగ్లీష్, ఉర్దూ, తమిళం తదితర భాషల్లో ప్రముఖులు, రాజకీయ నాయకులు, సినిమా నటుల ధ్వనులు అనుకరించారు. 1953లో రాజమండ్రిలో థియేటర్స్ ఫెడరేషన్ కాన్ఫరెన్స్లో తొలి పెద్ద ప్రదర్శన ఇచ్చారు. ఐక్యరాజ్యసమితి (UN)లో మొదటి మిమిక్రీ కళాకారుడిగా 1971లో న్యూయార్క్లో ప్రదర్శించారు.
• ఆస్ట్రేలియా, ఫిజీ (1965)
• సింగపూర్, మలేషియా (1968, 1975, 1977)
• అమెరికా, కెనడా, ఇంగ్లండ్, ఫ్రాన్స్ (1971, 1976, 1982)
• యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (1987), మారిషస్ (1990)
సేవలు & సాధనలు
1953లో హనుమకొండ G.C.S. స్కూలులో ఉపాధ్యాయుడిగా ప్రారంభించి, ధర్మసాగరం, మట్టెవాడ, జనగామ, శంభునిపేట పాఠశాలల్లో పనిచేశారు. 1972-78 మధ్య పీవీ నరసింహారావు నామినేషన్తో ఏపీ శాసనమండలి సభ్యుడు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో మిమిక్రీ డిప్లొమా కోర్సు ప్రారంభించారు. 12 తెలుగు సినిమాల్లో నటించారు, మిమిక్రీ కళ పుస్తకం రచించారు. ‘నేరెళ్ళ వేణుమాధవ్ కల్చరల్ ట్రస్ట్’ స్థాపించి ప్రతి జయంతి సందర్భంగా కళాకారులను సత్కరించారు.
పురస్కారాలు
| పురస్కారం | సంవత్సరం | సంస్థ |
|---|---|---|
| పద్మశ్రీ | 2001 | కేంద్రప్రభుత్వం |
| కళాప్రపూర్ణ | 1977 | ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం |
| గౌరవ డాక్టరేట్ | 1987, 1992 | JNTU, కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం |
| రాజాలక్ష్మి అవార్డు | 1981 | శ్రీ రాజాలక్ష్మీ ఫౌండేషన్ |
| జీవిత సాఫల్య పురస్కారం | 2015 | తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ |
వరంగల్ గౌరవాలు
హనుమకొండ పబ్లిక్ గార్డెన్లో డా. నేరెళ్ళ వేణుమాధవ్ కళాప్రాంగణం నిర్మించారు. GWMC ఒక వీధిని ఆయన పేరుతో పిలిచింది. 2019లో బ్రాంజ్ విగ్రహం ఏర్పాటు చేశారు. ఆయన జయంతి డిసెంబరు 28న ప్రపంచ మిమిక్రీ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2018లో సత్కరించింది.